Pieczęć: Gräfl. von Francken Sierstorpff’sche Verwaltung Zyrowa O/S

Pieczęć: Gräfl. von Francken Sierstorpff’sche Verwaltung Zyrowa O/S

17 maja 2026 0 przez SemperSilesian

Wiele mniejszych miejscowości Śląska może pochwalić się przykładami ciekawej i licznej sfragistyki. Jedną z takich miejscowości jest Żyrowa.

Numer inwentarzowyObiektMateriałWymiary
P 2023-002Pieczęć: Gräfl. von Francken Sierstorpff’sche Verwaltung Zyrowa O/Spapier∅ 3,8 cm

 

W państwie pruskim wsie w wielu wypadkach posiadały własne pieczęcie, choć przedstawienia na nich nie miały wiele wspólnego z heraldyką, a najczęściej były tworzone przy ingerencji władz. W 1839 roku ostatecznie zabroniono stosowania orła pruskiego na pieczęciach wiejskich i od tego czasu obok pieczęci tekstowych zaczęły pojawiać się wyobrażenia narzędzi rolniczych, charakterystyczne lokalne cechy topograficzne lub nawiązania do dawnych herbów rycerskich właścicieli wsi.

Żyrowa dysponowała pieczęcią gminną (wioskową), na której widoczne były charakterystyczne punkty miejscowości, czyli pałac, ewentualnie kościół. Pieczęcie te używane były w drugiej połowie XIX wieku, aż do zmiany nazwy wioski z Zyrowa na Buchenhöh w 1936 roku. Osobnymi pieczęciami, tym razem nie jak w pierwszym przypadku atramentowymi a lakowymi były pieczęcie sądu patrymonialnego, pod jurysdykcję którego oprócz Żyrowej podlegały Góra św. Anny, Gogolin, Jasiona, Krępna, Oleszka oraz Poręba. Osobnymi pieczęciami dysponowała parafia oraz dodatkowo biblioteka parafialna, w tym wypadku Jasiona, pod którą Żyrowa podlegała, urząd pocztowy w Żyrowej, który dysponował telegrafem, a działał od 1 czerwca 1893 roku, a także urząd stanu cywilnego.

Swoimi pieczęciami lakowo-drukowanymi dysponował także zarząd dóbr hrabiowskich Francken-Sierstorpff (Gräfliche von Francken-Sierstorpff’sche Verwaltung Zyrowa O/S). Zarząd dóbr hrabiów von Francken-Sierstorpffa [w tym centralnej postaci jaką był hrabia Alexander von Francken-Sierstorpff (1861–1919)]  w Żyrowej był centralnym organem zarządzającym rozległymi posiadłościami rodziny. W latach 1899–1945 majątek Żyrowa, obejmujący pięć majątków rycerskich i kilka dworskich gospodarstw, znajdował się w posiadaniu tej szlacheckiej rodziny. Administracja była odpowiedzialna za zarządzanie ziemiami, lasami i gospodarstwami rolnymi. Przykład z 1918 roku („Groβ Strehlitzer Kreisblatt”, 1918, nr 28) wymienia „Administrację Leśną Hrabiego von Francken-Sierstorpffa” w kontekście drogi Żyrowa–Leśnica.