Rezerwat przyrody „Góra Ślęża”

Rezerwat przyrody „Góra Ślęża” jest częścią Ślężańskiego Parku Krajobrazowego i podlega nadleśnictwu Miękinia.

Rezerwat Góra Ślęża został założony pod nazwą Góra Sobótka-Ślęż i początkowo obejmował rejon wynoszący 142,70 ha. W 2003 roku został on powiększony, a jego nazwa została zmieniona na obecną. Celem ochronnym rezerwatu, jest zachowanie względów naukowych, przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych samotnego szczytu Góry Ślęży.

Ślęża – widok z Wieżycy. Źródło: Adam Dziura/wikimedia.commons

Ślęża to najwyższe wzniesienie Masywu Ślęży i całego Przedgórza Sudeckiego. Zbudowana jest głównie ze skał pochodzenia wulkanicznego typu granit oraz gabra (głębinowe skały zasadowe o średniej lub grubej ziarnistości), a także ze skał osadowych, podmorskich bazaltów, serpentynitów oraz perydotytów i liczy 718 m n.p.m.. W rezerwacie ciekawymi elementami są obiekty geologiczne, takie jak Skalna Perć, Skały Husyckie, Zbójnickie Skały, Wiszące Skały i Olbrzymki oraz skałki gabrowe z rzadkimi gatunkami porostów, mchów i wątrobowców.

Ślęża pokryta jest podłożem kwaśnym, co spowodowało wykształcenie się niewielkiej liczby zbiorowisk leśnym, wśród których dominującym są warianty kwaśnej buczyny – około 80%. Szczytowe partie Ślęży porośnięte są naturalnym lasem bukowym i bukowo-świerkowym, który tworzy:

• uboga, kwaśna buczyna górska Luzulo-Fagetum;

Jest to forma typowa (buk zwyczajny Fagus sylvatica z niewielką domieszką jawora Acer pseudoplatanus i świerka pospolitego Picea abies) lub naskalna, gdzie podłoże tworzą gołoborza gabrowe (buk zwyczajny, jarzębina pospolita Sorbus aucuparia i brzoza brodawkowata Betula pendula, towarzyszą im sosna zwyczajna Pinus sylvestris i dąb bezszypułkowy Quercus petraea) – charakteryzuje się karłowatymi, niskimi drzewami.

• żyzna buczyna sudecka Dentario enneaphylli-Fagetum;

Występuje na pewnych fragmentach wschodnich stoków Ślęży (buk zwyczajny, jawor, wiąz górski, a w runie szczyr trwały Mercurialis perennis, gajowiec żółty Galeobdolon luteum, przytulia wonna Galium odoratum, kopytnik pospolity Asarum europaeum).

W rezerwacie znajduje się kilka pomników przyrody, w tym dwa klony jawory. W okolicy zidentyfikowano w sumie 181 gatunków roślin nasiennych i 12 gatunków paprotników (2 gatunki skrzypów i 10 gatunków paproci z dominującą paprotką pospolitą), a także 200 gatunków mchów i 70 gatunków wątrobowców,  47 gatunków śluzowców i  78 gatunków porostów.

Fauna tego obszaru jest typowa. Występują gatunki pospolite, takie jak sarny (Capreolus), jelenie (Cervus), lisy rude (Vulpes vulpes), jeże (Erinaceus), a także popielice szare (Glis glis), orzesznice leszczynowe (Muscardinus avellanarius), ryjówki górskie (Sorex alpinus). Licznie występują nietoperze, takie jak mopek zachodni (Barbastella barbastellus) czy karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus). Pod względem ornitologicznym Masyw Ślęży jest stosunkowo bogaty, między innymi w takie gatunki jak mysikróliki (Regulidae), paszkoty (Turdus viscivorus), kwiczoły (Turdus pilaris), sowy (Strigiformes).

Ślęża w dawnych wiekach była miejsce kultowym, a obecnie na jej szczycie znajduje się Kościół Nawiedzenia NMP, Dom Turysty im. Romana Zamorskiego, krzyż milenijny, wieża telewizyjna i widokowa (12 metrów wysokości). Ze zboczy spływa wiele (łącznie około 90) źródeł (między innymi Beyera, Święte, św. Anny oraz św. Jana) i cieków wodnych, wydrążono także w niej liczne sztolnie. Na szczycie znajduje się kilka kamiennych posągów.